26 Mart 2009 yubu@abukland
hey okuyan, abuklandde bi duygusallık almış gitmiş. bir süredir yazamıyordum, bi şeyler vardı ben de garipleşmiştim. sevmem o halde yazmayı..3 sene önce bıraktım ya o işleri.. nesene
soru şu:
atom çekirdeğinin içinde ne var?
düzenleyelim:
atom çekirdek’ini oluşturan temel parçacıklar nelerdir? mi yani
şimdi atomda önce elektronlar, sonra “çooook” bi boşluk ve sonra da çekirdek vardır. bu boşluk dediğimiz aslında boşluk değil. bişiler var orda ama şimdilik bilmiyoruz. bunu en güzel şu coni tabiri ifade eder:
“since it is anything but empty space”
bu kadarı yeter, ona takılma..
şimdi bak; genelde çekirdeğin nötron ve protonlardan oluştuğu söylenir. bu ikisinin ağırlıkları neredeyse aynıdır. (nötron azıcık daha ağırdır, binde beş kadar..)
protonun elektrostatik yükü +1e dir. (elektronunki -1e) nötron ise ismine (münhasır mı o kelime?)
“e bu mu yani ben bunu mu sordum sana, sadede gel”
evladcım bunları bilmeden hiç kusura bakmayın olmaz.. şimdi bak; protondur nötrondur bunlar kompozit parçacıklar..yani bişilerden oluşurlar tamam mı? dediklerine göre bunlar quark denilen bir yapıdan oluşuyorlar. şimdiye kadar da 6 çeşit quark bulduk diyorlar. ben şahsen görmedim. bunları adlandırmışlar…
yukarı, aşağı, tuhaf, albeni, doruk ve dip.
tuhaf, albeni, doruk ve dip kararlı değiller. yani decay edebiliyorlar. ama o garip yukarı ve aşağı varya onlar kararlı. yukarı’nın yükü +2/3e kadar. aşağı’nınki ise -1/3e.
anladığınız üzere proton 2 tane yukarı quark ve 1 tane aşağı quark’dan oluşuyor. nötron ise 1 yukarı ve 2 aşağı’dan oluşuyor.
bu sırada tuhaf, albeni, doruk ve dip yaramazlıkla meşguller, gerçekte hepsinin bi ayrı huyu var ama denize düşmüşler decay etcekler birbirlerine sarılıyorlar.
şimdi sanmayın ki yukarı ve aşağı ile iş halloldu, hayır.
daha gluon’lar var. bu gluonlar, quarkları bi arada tutuyorlar. ayrıca tüm çekirdeği bi arada tutan nukleer kuvveti de oluşturuyorlar. büyük iş yapıyorlar, hayatımızı kurtarıyorlar.
bitmedi..bu nötron ve protonların dışında “valance quarks” denilen quark denizini oluşturan bi grup var. bööle sürekli ortalığa çıkıp ardından hemencecik kaybolmuş gibi yapıyorlar. o quantum fluctuations olayını oluşturan bizzat bunlar işte.
yani kısaca çekirdeğin içindeki en temel parçacıklar quarklar ve gluonlar oluyor evladım tamam mı..böylece artık soranlara anlatmayacağım, link vereceğim..ayıp mı değil zira ben yazdım..
özetle görüyorsunuz ki maddenin kendisi de gayet abuk, teşekkürler madde.
